Carbon Dots as Fluorescent Probes in Environmental Monitoring

Congyin Zhang, Kuiyu Yi, Jia Feng, Hongwei Shi

Prog Chem ›› 2026, Vol. 38 ›› Issue (2) : 298-318.

PDF(4458 KB)
Home Journals Progress in Chemistry
Progress in Chemistry

Abbreviation (ISO4): Prog Chem      Editor in chief: Jincai ZHAO

About  /  Aim & scope  /  Editorial board  /  Indexed  /  Contact  / 
PDF(4458 KB)
Prog Chem ›› 2026, Vol. 38 ›› Issue (2) : 298-318. DOI: 10.7536/PC20250625
Review

Carbon Dots as Fluorescent Probes in Environmental Monitoring

Author information +
History +

Abstract

With the acceleration of industrialization and urbanization,the types of environmental pollutants have multiplied,and sample matrices have become increasingly complex,placing higher demands on the selectivity and anti-interference capability of detection technologies. Conventional methods such as ICP-MS and GC-MS are limited by cumbersome sample pretreatment and high operational costs,making them unsuitable for rapid and on-site monitoring. Carbon dots (CDs),as a promising class of zero-dimensional carbon-based nanomaterials,offer a green and sensitive alternative for constructing fluorescent probes due to their exceptional optical properties,low toxicity,and tunable surface functionalities. This review systematically summarizes recent advances in CDs-based fluorescent probes for environmental monitoring,covering synthesis strategies,luminescence mechanisms,characterization techniques,and their applications in detecting metal ions,inorganic anions,and organic pollutants. Special emphasis is placed on the design principles and response mechanisms of three types of probes:fluorescence quenching,fluorescence enhancement,and ratiometric fluorescence sensing. Notably,ratiometric probes utilize built-in reference signals to achieve self-calibration in complex matrices,significantly improving accuracy and anti-interference performance. Furthermore,this review highlights the integration of CDs-based probes with smartphone-based sensing platforms,demonstrating their great potential for on-site,rapid,and visual detection of pollutants. These advances provide a clear pathway toward making environmental monitoring more convenient and intelligent. Finally,current challenges and future prospects in material design,mechanism studies,application expansion,and intelligent platform development are discussed,offering theoretical and technical support for further innovations in the field.

Contents

1 Introduction

2 Carbon dots

2.1 Synthesis of carbon dots

2.2 Carbon dots fluorescence detection mechanism

2.3 Characterization of carbon dots

3 The application of carbon dots in environmental detection

3.1 Environmental detection applications of fluorescence quenched carbon dots

3.2 Environmental detection applications of fluorescence enhanced carbon dots

3.3 Environmental detection applications of ratiometric fluorescent carbon dots

4 Conclusion and outlook

Key words

carbon dots / fluorescence probes / environmental detection / ratiometric fluorescence sensing / smartphone sensing platform / environmental pollutants

Cite this article

Download Citations
Congyin Zhang , Kuiyu Yi , Jia Feng , et al. Carbon Dots as Fluorescent Probes in Environmental Monitoring[J]. Progress in Chemistry. 2026, 38(2): 298-318 https://doi.org/10.7536/PC20250625

References

[1]
Zhong Q M, Wen H W, Lee C C. Environ. Impact Assess. Rev., 2022, 95: 106799.
[2]
Chen X F, Li Z J, Chao L Q, Hao Y T, Wang Y M, Liang R F, Li K F, Pu X C. Water Res., 2024, 252: 121237.
[3]
Chen B, Wang M, Duan M X, Ma X T, Hong J L, Xie F, Zhang R R, Li X Z. J. Clean. Prod., 2019, 228: 101.
[4]
Shetty S S, Deepthi D, Harshitha S, Sonkusare S, Naik P B, Kumari N S, Madhyastha H. Heliyon, 2023, 9(9): e19496.
[5]
Zhou X, Gui L Y, Lu Z Y, Chen B B, Wu Z K, Zhou Z, Liang Y, He M, Hu B. Anal. Chim. Acta, 2024, 1324: 343003.
[6]
Elseblani R, Cobo-Golpe M, Godin S, Jimenez-Lamana J, Fakhri M, Rodríguez I, Szpunar J. Sci. Total Environ., 2023, 887: 164111.
[7]
Rains T C, Watters R L, Epstein M S. Environ. Int., 1984, 10(2): 163.
[8]
Tüzen M. Microchem. J., 2003, 74(3): 289.
[9]
You D W, Seon Y S, Jang Y, Bang J, Oh J S, Jung K W. J. Chromatogr. A, 2020, 1625: 461267.
[10]
Santos F J, Galceran M T. Trac Trends Anal. Chem., 2002, 21(9/10): 672.
[11]
Boukhobza I, Crans D C. Arab. J. Chem., 2020, 13(1): 1198.
[12]
Hameedat F, Hawamdeh S, Alnabulsi S, Zayed A. Molecules, 2022, 27(6): 1807.
[13]
Fang J, Zhao H Z, Zhang Y H, Lu M H, Cai Z W. Trends Environ. Anal. Chem., 2020, 25: e00076.
[14]
Xu Y H, Ou Q, Wang X T, Hou F, Li P, van der Hoek J P, Liu G. Environ. Sci. Technol., 2023, 57(8): 3114.
[15]
Picó Y, Barceló D. Trac Trends Anal. Chem., 2020, 130: 115964.
[16]
Okoffo E D, Thomas K V. J. Hazard. Mater., 2024, 464: 133013.
[17]
Yi K Y, Zhang L. Food Chem., 2021, 354: 129584.
[18]
Yi K Y, Li H, Zhang X T, Zhang L. Inorg. Chem., 2021, 60(5): 3172.
[19]
Yi K Y, Zhao Q F, Kang X Q. Bull. Chem. Soc. Jpn., 2025, 98(2): uoaf004.
[20]
Li H X, Yan X, Kong D S, Jin R, Sun C Y, Du D, Lin Y H, Lu G Y. Nanoscale Horiz., 2020, 5(2): 218.
[21]
Long C C, Jiang Z X, Shangguan J F, Qing T P, Zhang P, Feng B. Chem. Eng. J., 2021, 406: 126848.
[22]
Yao Y, Zhang H Y, Hu K S, Nie G, Yang Y Y, Wang Y X, Duan X G, Wang S B. J. Environ. Chem. Eng., 2022, 10(2): 107336.
[23]
Kayani K F, Ghafoor D, Mohammed S J, Shatery O B A. Nanoscale Adv., 2025, 7(1): 42.
[24]
Cui L, Ren X, Wang J, Sun M. Mater. Today Nano, 2020, 12: 100091.
[25]
Su Y J, Zhang Y F. Carbon, 2015, 83: 90.
[26]
Li R L, Zhao Z B, Leng C Y, Li Y, Ai L S, Sun Y, Wang X Z, Qiu J S. New Carbon Mater., 2023, 38(2): 347.
[27]
Kang S, Jeong Y K, Ryu J H, Son Y, Kim W R, Lee B, Jung K H, Kim K M. Appl. Surf. Sci., 2020, 506: 144998.
[28]
Alas M O, Alkas F B, Aktas Sukuroglu A, Genc Alturk R, Battal D. J. Mater. Sci., 2020, 55(31): 15074.
[29]
Kurian M, Paul A. Carbon Trends, 2021, 3: 100032.
[30]
Gao S Y, Wang X, Xu N, Lian H L, Xu L, Zhang W Q, Xu C Y. Cellulose, 2021, 28(3): 1647.
[31]
Luo H, Lari L, Kim H, Hérou S, Tanase L C, Lazarov V K, Titirici M M. Nanoscale, 2022, 14(3): 910.
[32]
Zhu J, Wu C X, Cui Y M, Li D X, Zhang Y J, Xu J, Li C F, Iqbal S, Cao M W. Colloids Surf. A Physicochem. Eng. Aspects, 2021, 623: 126673.
[33]
Zhou Y, Duan H L, Tan K J, Dong L. Nanoscale, 2024, 16(24): 11642.
[34]
Liu H X, Zhong X, Pan Q, Zhang Y, Deng W T, Zou G Q, Hou H S, Ji X B. Coord. Chem. Rev., 2024, 498: 215468.
[35]
Etefa H F, Tessema A A, Dejene F B. J. Carbon Res., 2024, 10(3): 60.
[36]
George H S, Selvaraj H, Ilangovan A, Chandrasekaran K, Kannan V R, Parthipan P, Almutairi B O, Balu R. Inorg. Chem. Commun., 2023, 157: 111348.
[37]
Liu H Y, Li C Y, Li J, Cheng Y Q, Zhao J F, Chen J N, Sun M T. Appl. Mater. Today, 2023, 30: 101731.
[38]
Liao S, Ding Z, Wang S, Tan F Y, Ge Y, Cui Y Q, Tan N, Wang H Q. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2021, 259: 119897.
[39]
Zhang S T, Li J H, Zhou J Y, Xu P Y, Li Y, Zhang Y M, Wu S P. Talanta, 2025, 282: 126983.
[40]
Guo T X, Yang G X, Li Y, Liu C, Yang F L, Hou D F, Sun H, Zheng Y W, Lin X, Liu L X. Nanoscale Adv., 2024, 6(8): 1997.
[41]
Zhou Y W, Liu F P, Shi Q, Sun Z H, Yang B, Zhao L, Cui F Z, Nie Z G. J. Lumin., 2025, 286: 121335.
[42]
Hun Seo Y, Elizabeth Aguilar Estrada D, Jang D, Baik S, Lee J, Ha Kim D, Kim S. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2024, 310: 123925.
[43]
Huang J Y, Long C C, Zhang L, Qing T P, Zhang P, Qing Z H, Feng B. J. Environ. Chem. Eng., 2022, 10(6): 108951.
[44]
Zhang L Q, Wei S Q, Zhang L M, Yin X H, Yang R. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2024, 304: 123276.
[45]
Zhang J Y, Zhou R H, Tang D D, Hou X D, Wu P. Trac Trends Anal. Chem., 2019, 110: 183.
[46]
Mu X W, Wu M X, Zhang B, Liu X, Xu S M, Huang Y B, Wang X H, Song D Q, Ma P Y, Sun Y. Talanta, 2021, 221: 121463.
[47]
Hu Q, Gong X J, Liu L Z, Choi M M F. J. Nanomater., 2017, 2017: 1804178.
[48]
Ma Y L, Mao L H, Cui C C, Hu Y, Chen Z X, Zhan Y, Zhang Y H. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2024, 316: 124347.
[49]
Ye S, Zhang M M, Guo J Q, Song J, Zeng P J, Qu J L, Chen Y, Li H. Nanomaterials, 2022, 12(9): 1487.
[50]
Sanni S O, Moundzounga T H G, Oseghe E O, Haneklaus N H, Viljoen E L, Brink H G. Nanomaterials, 2022, 12(6): 958.
[51]
Zhang Y, Li G Z, Lu M R, Li J X, Zhou Q Q, Zou X L, Yang W R, Yang M, Wang H B. Microchem. J., 2024, 206: 111424.
[52]
Jian K, Fu L M, Zhang Y J, Zhang H M, Guo X J, Zhao X H. Int. J. Biol. Macromol., 2024, 260: 129413.
[53]
Song Y, Xie R Y, Tian M M, Mao B D, Chai F. J. Hazard. Mater., 2023, 457: 131683.
[54]
Ren H W, Li M Y, Liu Y Z, Zhao T D, Zhang R Y, Duan E H. Sci. Total Environ., 2022, 811: 152389.
[55]
Idrees M, Saqib N, Zaman G. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2025, 326: 125303.
[56]
Tall A, Antônio Cunha F, Kaboré B, d’Angeles do E S Barbosa C, Rocha U, Sales T O, Fonseca Goulart M O, Tapsoba I, Carinhanha Caldas Santos J. Microchem. J., 2021, 166: 106219.
[57]
Bardhan S, Roy S, Das S, Saha I, Mondal D, Roy J, Kr Chanda D, Das S, Karmakar P, Das S. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2022, 273: 121061.
[58]
Zeng Y T, Xu Z B, Liu A K, Cai H J, Zhang M M, Song J, Zeng P J, Qu J L, Guo J Q, Li H. Dyes Pigm., 2022, 203: 110379.
[59]
Wang L L, Jana J, Chung J S, Hur S H. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2021, 260: 119895.
[60]
He Y Z, Li X P, Yao G X, Fang S J, Yu H, Zou T R, Tan W, Wang H B. Chemosphere, 2024, 362: 142863.
[61]
Gao R, Wu Z B, Wang L, Liu J, Deng Y J, Xiao Z H, Fang J, Liang Y S. Nanomaterials, 2020, 10(8): 1561.
[62]
Venugopalan P, Vidya N. J. Photochem. Photobiol. A Chem., 2023, 439: 114625.
[63]
Ashokan I, Bhunia S K. Inorg. Chim. Acta, 2024, 573: 122312.
[64]
Li Y N, Chi C X, Zhao Y, Jiang G Q, Wu J H, Song J X. Chem. Eng. Sci., 2025, 304: 120914.
[65]
Du F Y, Cheng Z F, Lai Z, Ruan G H, Zhao C X. New J. Chem., 2019, 43(47): 18695.
[66]
Mao C L, Zhao H Q, Ye H, Zhao L S. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2023, 286: 121950.
[67]
Keerthana P, Cherian A R, Sirimahachai U, Thadathil D A, Varghese A, Hegde G. J. Environ. Chem. Eng., 2022, 10(2): 107209.
[68]
Peng L P, Guo H, Wu N, Wang M Y, Hao Y R, Ren B R, Hui Y F, Ren H L, Yang W. Anal. Chim. Acta, 2024, 1288: 342171.
[69]
Yan D F, Yuan F, Chen Z, Zhang J B, Song S B. Chem. Eng. J., 2024, 499: 156102.
[70]
Kaur H, Bhattu M, Chakroborty S, Aulakh M K, Mutreja V, Verma M, Tiwari K, Chakraborty C, Darwish I A. ACS Omega, 2025, 10(2): 2354.
[71]
Ge J, Shen Y M, Wang W X, Li Y Q, Yang Y. J. Environ. Chem. Eng., 2021, 9(2): 105081.
[72]
Chen B N, Wang E Y, Yang Z S, Fu H Y. Environ. Chem., 2024, 43(3): 875.
(陈倍宁, 王恩语, 杨正爽, 付翯云. 环境化学, 2024, 43(3): 875.)
[73]
Zhang X, Tan X Y, Hu Y P. J. Hazard. Mater., 2021, 411: 125184.
[74]
Pang X P, Li L, Wang P Y, Zhang Y, Dong W F, Mei Q. Microchem. J., 2021, 168: 106400.
[75]
Han Y T, Zheng J J, Wei L C, Zhu L. J. Water Process. Eng., 2024, 61: 105269.
[76]
Zhu C C, Yang J, Ni W, Zeng W Y, Xu J, Zhang K D, Zhan X Q, Ma N, Tsai F C. J. Environ. Chem. Eng., 2023, 11(6): 111414.
[77]
Li C Y, Liu L, Zhang D H. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2024, 305: 123504.
[78]
Li L, Shi L H, Jia J, Eltayeb O, Lu W J, Tang Y H, Dong C, Shuang S M. Sens. Actuat. B Chem., 2021, 332: 129513.
[79]
Wang Y, Liu Y S, Zhou J, Yue J Q, Xu M C, An B, Ma C H, Li W, Liu S X. RSC Adv., 2021, 11(47): 29178.
[80]
Wang Q, Li X C, Yang K, Zhao S J, Zhu S H, Wang B H, Yi J N, Zhang Y, Song X Z, Lan M H. Ind. Eng. Chem. Res., 2022, 61(17): 5825.
[81]
Yang K R, Jia P, Hou J J, Bu T, Sun X Y, Liu Y N, Wang L. ACS Sustainable Chem. Eng., 2020, 8(46): 17185.
[82]
Pang S, Liu S Y. Anal. Chim. Acta, 2020, 1105: 155.
[83]
Zhang W J, Li N, Chang Q, Chen Z F, Hu S L. Colloids Surf. A Physicochem. Eng. Aspects, 2020, 586: 124233.
[84]
Wang B G, Liu X, Duan W M, Dai S S, Lu H S. Microchem. J., 2020, 156: 104807.
[85]
Yin P Y, Li S Q, He Y Z, Yao G X, Yu H, Yang W R, Wang H B, Tan W. Process. Saf. Environ. Prot., 2024, 189: 267.
[86]
Wang H Q, Yang L, Chu S Y, Liu B H, Zhang Q K, Zou L M, Yu S M, Jiang C L. Anal. Chem., 2019, 91(14): 9292.
[87]
Zhang J Y, Wang T, Du Y X, Wu Y, Jiang X H, Zou H C, Zhang Z W. Microchem. J., 2024, 199: 110201.
[88]
Shao K Y, Guo L J, Zhong Y P, Zhang L L, Lu Z T, Wang D. ACS Appl. Nano Mater., 2024, 7(8): 8645.
[89]
Zhang Z, Tao H H, Cao Q, Li L F, Xu S H, Li Y C, Liu Y Y. Anal. Bioanal. Chem., 2022, 414(11): 3507.
[90]
Wang J, Qiu Y, Li D Q, Liu X Y, Jiang C X, Huang L, Wen H M, Hu J. Microchim. Acta, 2019, 186(12): 809.
[91]
Nejad M A F, Bigdeli A, Hormozi-Nezhad M R. Microchem. J., 2020, 157: 104960.
[92]
Hao Y M, Dong W J, Liu Y, Wen X L, Shuang S M, Hu Q, Dong C, Gong X J. J. Hazard. Mater., 2022, 439: 129596.
[93]
Yan L R, Zhang B X, Zong Z W, Zhou W, Shuang S M, Shi L H. J. Colloid Interface Sci., 2023, 651: 59.
[94]
Zhang T T, Chen Z H, Shi G Y, Zhang M. J. Anal. Test., 2022, 6(4): 365.
[95]
Fu Y Z, Huang L, Zhao S J, Xing X J, Lan M H, Song X Z. Spectrochim. Acta Part A Mol. Biomol. Spectrosc., 2021, 246: 118947.
[96]
Qu J, Zhang X, Liu Y F, Xie Y C, Cai J W, Zha G J, Jing S. Microchim. Acta, 2020, 187(6): 355.
[97]
Lu Y, Bao C Q, Yang M H. Biosensors, 2025, 15(10): 691.
[98]
Clermont-Paquette A, Mendoza D A, Sadeghi A, Piekny A, Naccache R. Sensors, 2023, 23(11): 5200.
[99]
Li Y X, Min Q, Wang Y F, Zhuang X M, Hao X W, Tian C Y, Fu X L, Luan F. RSC Adv., 2022, 12(12): 7306.
[100]
Guo G Q, Zheng Q, Li T T, Zhang T, Tang S Y, Li L T, Gao S N, Tang Y, Chen D. Chem. Eng. Sci., 2023, 281: 119201.
[101]
Chu S Y, Wang H Q, Ling X, Yu S M, Yang L, Jiang C L. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(11): 12962.
[102]
Xiao M, Xu N X, He A T, Yu Z P, Chen B, Jin B H, Jiang L L, Yi C Q. iScience, 2023, 26(4): 106553.

Funding

National Natural Science Foundation of China(52171089)
Liaoning Provincial Key Research and Development Program(2024JH2/102500080)
Fundamental Research Project of Liaoning Provincial Department of Education(LJKMZ20220514)
Postgraduate Education Reform Project of Shenyang University of Technology(SYJG20222036)
PDF(4458 KB)

Accesses

Citation

Detail

Sections
Recommended

/